• Obserwuj, patrz codziennie choć przez chwilę w dal i w niebo
• Zwracaj uwagę na szczegóły, jakiego koloru oczy mają twoi przyjaciele?
• Wsłuchuj się w ciszę
• Słuchaj aktywnie innych, słuchaj aktywnie muzyki
• Słuchaj tego, co mówisz
• Naucz się nowych słów na określenie smaku i zapachu
• Zwracaj uwagę często na to, jaki zapach akurat unosi się w powietrzu.
• Kosztuj potraw jakich do tej pory nie jadłeś.
• Akceptacja paradoksu i niepewności. W dawnych czasach świadomość niepewności była cechą właściwą tylko wielkim geniuszom, takim jak Leonardo. Obecnie, gdy tempo zmian narasta, zauważamy wokół siebie więcej dwuznaczności, a iluzję pewności utrzymać jest coraz trudniej. Powinniśmy przyswoić sobie umiejętność odnoszenia sukcesów w niepewnych okolicznościach. Zachowanie równowagi w obliczu paradoksu jest nie tylko kluczem do efektywności, ale i sposobem na utrzymanie trzeźwości umysłu w zmieniającym się szybko świecie.
• Zaprzyjaźnij się z niejasnością. Pomyśl o swoje lęki dotyczące niepewnych, wątpliwych sytuacji. Czy one coś Ci dają, czy faktycznie jest jakaś korzyść z tych lęków? Jak reagujesz na uczucie niepewności? Obserwuj swój lęk, Gdy uświadomimy sobie własny lęk, będziemy mogli nauczyć się go akceptować, doświadczać i uwalniać się od ograniczającego przymusu myśli i działania.

Autor: Adam Dębowski, założyciel Instytutu NLP Coaching

Co cechowało da Vinci?
- Ciekawość. Był ciekawy wszystkiego, jak sam pisał: „Przemierzałem kraj pragnąc wyjaśnić sprawy, których nie rozumiem. Skąd na szczytach gór biorą się muszle, odciski korali, roślin i wodorostów zwykle występujących w morzu. Czemu błyskawica jawi się oczom z chwilą powstawania, a grzmot, by się przemieścić, wymaga czasu.”

Aby uczyć się dziecięcej ciekawości załóż notes (Leonardo zapisał 700 tysięcy stron notatek) w którym będziesz zapisywał myśli, przemyślenia i skojarzenia jakie przychodzą Ci do głowy każdego dnia. Tym sposobem odkrywasz poprzez obserwacje nowe rzeczy i uczysz się sam od siebie nowych perspektyw i porządkujesz myśli.
Kolejnym sposobem na rozwijanie ciekawości jest zadawanie setek pytań – odnośnie wszystkiego. Pytanie pobudza szukanie odpowiedzi, a im bardziej poszukiwana odpowiedź, tym ciekawsza się wydaje.

- Konsekwentne sprawdzanie wiedzy poprzez doświadczenie. Najlepsi nauczyciele wiedzą, że źródłem wiedzy jest doświadczenie. Leonardo odrzucał naśladownictwo, kwestionował autorytety i chciał myśleć samodzielnie. Pisał, że studiowanie innych prac to „nauka przez pośrednika” i należy wiedzę sprawdzić doświadczalnie.

Ucz się przez doświadczenie:
- przyznawaj się do błędów
- nie popełniaj dwa razy tego samego błędu
- kwestionuj konwencjonalną mądrość i autorytety
- postrzegaj przeciwności losu jako okazję do rozwoju
- wiedz dlaczego wyznajesz te poglądy, które wyznajesz

- Wyostrzanie zmysłów. Doświadczenie ujawniane są przez zmysły – wzrok, słuch, węch, smak, zapach. Leonardo zarejestrował na przykład szczegóły ruchu piór i skrzydeł lecącego ptaka, które zostały potwierdzone i dobrze poznane dopiero po wynalezieniu techniki odtwarzania filmów w zwolnionym tempie.

Autor: Adam Dębowski, założyciel Instytutu NLP Coaching

Ćwicz niekonwencjonalność
Przez dwie minuty wymyśl – i zapisz w notatniku lub na kartce – jak najwięcej innych niż łączenie kartek zastosowań spinacza, cegły, komputera, płyty CD, pilota do telewizora.

Łącz nowe elementy:
Poćwicz szukanie powiązań pomiędzy rzeczami, które na pierwszy rzut oka nie mają ze sobą nic wspólnego. Albo zastanów się nad rzeczami, które łączy oczywisty związek, i spróbuj znaleźć między nimi mniej oczywiste relacje.

Pomyśl jak połączyć:

• Fryzurę Einsteina z twoją pracą
• Prędkość światła ze swoim kuzynem/kuzynką
• Isaac Newton i jabłko

Strumień obrazów
Metoda doktora Win Wengera, który bada najskuteczniejsze metody pozwalające ludziom odkryć w sobie geniusz. Na początek usiądź wygodnie i weź kilka głębszych oddechów, żeby się odprężyć. Zamknij oczy i zacznij opisywać na głos strumień obrazów, który przepływa ci przez umysł. Aby maksymalnie wykorzystać to proste ćwiczenie, zastosuj się do tych oto ważnych wskazówek:

• opisuj obrazy na głos
• zadbaj o wielozmysłowość relacji, wykorzystaj wszystkie 5 zmysłów. Zapachy, smaki, dźwięki, obrazy i uczucia.
• używaj czasu teraźniejszego

Autor: Adam Dębowski, założyciel Instytutu NLP Coaching

Pierwszy człowiek który dokonał politycznej rewolucji bez uciekania się do przemocy, przeobraził świat za pomocą, jak sam to nazwał – „siły ducha”. Dzięki temu Indie, jego ukochana ojczyzna, zrzuciły jarzmo panowania brytyjskiego i uzyskały niepodległość. Na płaszczyźnie osobistej Gandhi jest najlepszym wzorem do naśladowania dla wszystkich tych, którzy szukają sposobów powiększania obszaru wewnętrznej wolności i duchowej witalności w życiu.

„Człek prawdziwie szlachetny wszystkich jednakowo traktuje – i dobrem płaci za zło mu wyrządzone” – To zdanie ze świętej księgi hinduizmu zapadło w pamięć Gandhiemu. I o ile większość z nas myśli co innego, mówi co innego, a robi jeszcze co innego. Ale nie Gandhi. On mówił to, w co wierzył, i postępował tak, jak mówił, dzięki czemu osiągnął harmonię umysłu, ducha i ciała.

„Słabi nigdy nie przebaczają. Przebaczenie jest atrybutem silnych” Gandhi

Przebacz wszystkim tym, do których żywisz uraz. W tym celu sporządź w notatniku listę osób, które cię skrzywdziły, i opisz, na czym polegała ta krzywda. Zrób to w stylu rejestracji strumienia świadomości – pisz, nie odrywając pióra od papieru i nie poprawiając błędów. Następnie przypisz każdej pozycji liczbę w skali od 1 do 10 i wybacz. Jak to zrobić? Skorzystaj z poniższych rad:

Empatia. Pomocne jest zrozumienie, co przeżywała druga osoba gdy Cię krzywdziła. Spójrz na świat z jej perspektywy, może gdybyś znajdował się w tym samym miejscu postępowałbyś podobnie jak ta osoba?

Modlitwa. Skoro można modlić się o przebaczenie, to możesz się też pomodlić o siłę, by go udzielić drugiej osobie. Przebaczenie jest rytuałem który oczyszcza dwie osoby – tego kto przebacza i tego, kto przebaczenie otrzymuje.

Wzorowanie się na duchowych geniuszach. Odwołaj się do przykładów wzorów przebaczania. Matka Teresa, Jezus Chrystus, Dalajlama czy papież Jan Paweł II.

Autor: Adam Dębowski, założyciel Instytutu NLP Coaching

Autor: Adam Dębowski, założyciel Instytutu NLP Coaching

Thomas Jefferson wyłożył filozofię przemian politycznych, które wkrótce zapewniły ludziom wolność fizyczną, umysłową i duchową, jakiej wcześniej nie widzieli świat. Gwarantując i chroniąc prawa człowieka, nowy amerykański ustrój polityczny nie tylko stanowił ogromy krok ku realizacji renesansowego ideału o prymacie jednostki, ale także na bezprecedensową skalę wyzwolił ludzie zdolności twórcze.

Dokonania:

• Jefferson przygotował projekt Deklaracji niepodległości – najbardziej inspirującego sformułowania praw człowieka, jakie kiedykolwiek spisano.
• Przyczynił się do przyjęcia przez Kongres dziesiętnej reformy monetarnej.
• Został prezydentem Stanów Zjednoczonych.
• Doprowadził do ograniczenia przywozu niewolników
• Utworzył Uniwersytet Wirginijski
• Negocjował największą w dziejach transakcję w handlu nieruchomościami – zakup Luizjany.

Przekonania:

• Jestem świadom wolności jaką posiadam
• Wolność oznacza też odpowiedzialność
• Aktywnie bronię praw i wolności swoich i innych
• Delektuje się każdym dniem życia
• Wolność religijną uważam za jedno z fundamentalnych praw człowieka.

Autor: Adam Dębowski, założyciel Instytutu NLP Coaching

Jak uczyć się zasobów Szekspira?

- Czytaj sztuki, chodź na przedstawienia, oglądaj filmy. Wczuwaj się w niego, zasocjuj się w pełni z emocjami, przeżywaj, zatrać się w tym. Stań się poezją, muzyką, przedstawieniem.

- Sporządź listę 10 ulubionych słów. Dlaczego je lubisz? Z powodu brzmienia, zawartości uczuciowej, znaczenia czy dlatego, że kojarzą ci się z przyjemnymi wspomnieniami?

- Zacznij być słowo twórcą. Szekspir wymyślał zwroty i słowa, które szybko się przyjmowały i wchodziły do języka potocznego, jak na przykład „przejechał się na własnej petardzie”.

Co potrafił i w co wierzył?

- rozumiał swoje uczucia ich wpływ na zachowanie

- był wrażliwy na uczucia innych i pojmował, jak to czego doświadczają wpływa na ich zachowanie

- lubił się rozkoszować bogactwem języka

- fascynował go teatr codziennego życia

- wiedział że odgrywa różne role

- był wrażliwy i zdolny do empatii w kontaktach z osobami przeciwnej płci

- potrafił się z siebie śmiać niemal w każdej sytuacji

Autor: Adam Dębowski, założyciel Instytutu NLP Coaching

Stworzył teorię która podważyła ówczesne myślenie o świecie. Ryzykował życiem by jej dowieść. Gdyby mu się nie udało, czekała go kompromitacja, a jednak zaryzykował i zwyciężył. Krzysztof Kolumb – odkrywca Ameryki.

Kolumb przez wiele lat zdobywał praktyczne doświadczenie na morzu i lądzie, a gdy wykrystalizowały się jego plany zdecydował się poszukiwać sponsora dalekiej wyprawy na drugi koniec świata. Ponieważ ładnie się wysławiał, był inteligentny i zarażał innych swoim optymizmem nie miał większych problemów z namową Izabeli i Ferdynanda – władców Hiszpanii – do sfinansowania podróży. Już na początku w swym dzienniku napisał: „choć czeka mnie wiele trudów, ważne jest, bym czuwał nocami, pilnując kursu”. Od początku wiedział, że musi zrezygnować z wygód i luksusu by osiągnąć swój cel. Kolumb apeluje do twojej duszy odkrywcy, zachęcając cię, byś stworzył sobie wizję możliwości, jakie się przed Tobą otwierają, i nabrał odwagi do wyruszenia w podróż ku swoim marzeniom.

Przekonania zaczerpnięte od Krzysztofa Kolumba:

• Mam marzenie bądź wizję, która wytycza mi drogę przez życie.
• Potrafię przekonać innych do swojego marzenia lub wizji
• Potrafię jasno przekazywać innym własne pomysły
• Starannie opracowuję plany
• Nie zrażają mnie komplikacje, niepowodzenia i błędy
• Słowo „niemożliwe” traktuje jako wyzwanie
• Jestem gotowy na niewygody w pościgu za marzeniami

Ćwiczenie:

1. Większość żeglarzy trzymała się brzegu, Kolumb popłynął prostopadle do brzegu, nie trzymając się schematów, wychodząc na przeciw przygodzie. Sprawdź, gdzie sam zachowujesz się „przybrzeżnie”.
2. Zastanów się nad Twoim życiem i poszukaj w nim momentów, w których decydowałeś się oddalić od nawykowej linii brzegowej, np. zmieniłeś pracę, pojechałeś w dalekie kraje, czy podjąłeś jakiegoś zobowiązania. Zastanów się co się stało ze strachem gdy zdecydowałeś się na ten krok? Czy Twoje największe osiągnięcie wiązało się z „pójściem w poprzek”? Gdybyś mógł zrobić wszystko, mieć wszystko, być kimkolwiek tylko chcesz, na co byś się zdecydował?

Wyrusz na nowe lądy swojego życia, zrób rzeczy których nigdy nie robiłeś!

Autor: Adam Dębowski, założyciel Instytutu NLP Coaching

„…lepiej, żeby się ten jeden organ [oko duszy] ostał niż tysiąc oczu, bo tym jednym widzi się prawdę”

Uosabiający kult mądrości starożytnej Grecji – Platon, jest jedną z postaci legendarnego ciągu nauczycieli i uczniów. Zawdzięczamy mu wierność ideałom, dążenie do poznania istoty zagadnienia a nawet miłość do nauki. Sformułował także zasady funkcjonowania nowoczesnego uniwersytetu oraz koncepcję szkolnictwa podstawowego i średniego jako przygotowania do studiów uniwersyteckich. Według niego świat jakiego doświadczamy jest tylko bladym odbiciem świata idealnego – wiecznego i niezmiennego królestwa idei. Porównał to do jaskini w której ludzie siedzą skuci na wieki i patrzą jedynie przed siebie na ścianę, na której widzą jedynie cienie prawdy. Motorem jego działania jest umiłowanie mądrości, dobra, prawdy i piękna. Wierzył nieskończenie w ludzi, uważał, że ludzie posiadają wszelką ważną wiedzę, ale o niej zapomnieli i jedyne co muszą zrobić to przypomnieć sobie o tym.

Oto niektóre z rzeczy jakie robił Platon:

- „Życie trzeba przeżywać jak zabawę”

Naucz się dziwić, ciekawić, być jak dziecko, któremu zabawka nigdy się nie nudzi. Sporządź w notatniku listę dziesięciu zadziwiających wspomnień, wizji, obserwacji, snów i przeżyć które Cię fascynują i wprawiają w oszołomienie. Oddawanie się zdziwieniu każdego dnia jest otwieraniem umysłu i czerpaniem większego zadowolenia z życia.

- Dla Platona i Sokratesa dobro = piękno = światło.

Poeta Ted Hughes uczył swoich uczniów by medytowali przed rozpoczęciem pisania wierszy. Miało to ich wprowadzić w stany gdzie wena była łatwo dostępna. Postaw więc na stole świecę, zgaś światło i zapewnij sobie ciszę. Zapal świecę i wpatruj się w jej płomień. Nie wytężaj oczu lecz nie spuszczaj wzroku z płomienia. Gdy zaczniesz błądzić myślami, skup z powrotem umysł na ćwiczeniu. Jest to cudowne ćwiczenie które wspaniale przygotowuje do każdego twórczego przedsięwzięcia.

- Zadawaj mnóstwo pytań i bądź cierpliwy. Pytania są kluczem do myślenia i poszukiwania odpowiedzi. Zaczynają proces szukania prawdy i wchodzenia w głąb siebie. Zadaj pytanie i zacznij pisać wszystko co przychodzi Ci do głowy nie odrywając wręcz długopisu od kartki, niech to płynie i płynie, zdziwisz się gdy po paru, parunastu minutach zacznie się budzić twoja intuicja i podpowiadać czym jest odpowiedź na Twoje pytanie.

Autor: Adam Dębowski, założyciel Instytutu NLP Coaching

Genialne strategie i przydatne umiejętności są spotykane co chwila, na każdym kroku. W szkole/pracy, na ulicy na co dzień mijasz tysiące osób. Niektórzy przyciągają wzrok, inni mają czarujący uśmiech, jeszcze inni są doskonałymi mówcami, aktorami, mają niesamowitą motywację do działania albo wybitne wyniki w jakimś kontekście. Są również osoby powszechnie znane, które w jakimś kontekście mogą Ci imponować.

Krok 1:

Określ precyzyjnie czego chcesz się nauczyć. Gdy wiesz co to jest, staną się dwie rzeczy. Po pierwsze znacznie łatwiej będzie Ci określić kto będzie Twoim modelem, a po drugie zaczniesz filtrować świat w nowy sposób wyszukując przydatnych dla Ciebie informacji. Gdy Twoim celem jest świetnie władać językami obcymi to zaczniesz zauważać w swoim otoczeniu osoby, które mają nienaganny akcent, szybko się uczą, nie popełniają błędów gramatycznych itp.

Krok 2:

Kto jest ekspertem? Gdy już wiesz czego chcesz się nauczyć łatwo będziesz mógł zlokalizować ekspertów w danej dziedzinie. Może są w twoim otoczeniu, może musisz sięgnąć do nagrań i wywiadów w gazetach i w Internecie. Ekspertów w jednej dziedzinie może być wielu.

Krok 3:

Ucz się od najlepszych. Dlaczego? Bo wiedzą najlepiej! Osiągnęli sukces, są z tego sławni na cały świat i co najważniejsze – mają efekty. Nie ucz się inteligencji finansowej od przeciętnej polskiej rodziny ale od tych, którzy mają jej znacznie więcej. Oni ją zarobili, wiedzą jak się to robi.

Krok 4:

A co w przypadku, gdy eksperci nie są zgodni jaka droga jest najlepsza, bo każdy z nich osiągnął sukces w inny sposób? Tak naprawdę to świetny sygnał! Oznacza to, że możesz zebrać ich strategię i wybrać z nich wszystkie te elementy które są najbardziej adekwatne do Ciebie, Twojego położenia i środowiska, w jakim funkcjonujesz.

Zawsze zwracaj uwagę na oryginalność, inność, nowatorstwo. Tam gdzie nowe elementy tam jest przyszłościowe myślenie. W świecie w którym jest parę miliardów ludzi tak na prawdę znaczna część z nich zachowuje się według określonych społecznych schematów. Od czasu do czasu pojawia się coś nowego, coś innego czego jeszcze nie było, i tłum wynosi taką osobę do góry.

Użyteczność. Czy osoba jaką modelujesz ma elementy, które faktycznie są dla Ciebie przydatne na dzień dzisiejszy? Może wcale nie musisz uczyć się angielskiego jeśli nie masz styczności z tym językiem, może nie potrzebujesz obserwować co robią w głowie najlepsi piłkarze świata jeśli nie grasz wcale w piłkę. Sprawdź gdzie i kiedy będziesz korzystał z modelu, który chcesz zdobyć.

Dowiedz się czego chcesz się nauczyć i w jakim kontekście będziesz tego potrzebować. Znajdź w tym ekspertów i eksploruj ich ile się tylko da!

Autor: Adam Dębowski, założyciel Instytutu NLP Coaching